Heoliadau Deddf Cydraddoldeb 2010

Equality and Human Rights Commission Logo

Yngl?n â’r Ddeddf        

Daeth Deddf Cydraddoldeb 2010 i rym o 1 Hydref 2010 ac mae’n cysoni ac yn disodli deddfwriaeth gwrth-wahaniaethu flaenorol (megis Deddf Cysylltiadau Hiliol 1976 a Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd 1995). At ei gilydd, mae’r cyfrifoldebau dan y Ddeddf wedi aros yr un peth. Fodd bynnag, mae yna rai newidiadau sy’n helpu cyflogwyr a busnesau sy’n cyflenwi nwyddau a gwasanaethau i’r cyhoedd i gynyddu amrywiaeth a lleihau anghydraddoldeb. Mae’r rhain yn cynnwys cyflwyno nodweddion gwarchodedig a diffiniadau o fathau newydd o wahaniaethu[1].

Gwahaniaethau a’ch hawliau

Pryd cewch chi’ch amddiffyn rhag gwahaniaethu?

Ystyr gwahaniaethu yw eich trin chi’n llai ffafriol oherwydd pwy ydych chi. Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn eich amddiffyn rhag gwahaniaethu gan:

  • gyflogwyr
  • busnesau neu sefydliadau sy’n darparu nwyddau neu wasanaethau, er enghraifft banciau, siopau a chwmnïau cyfleustodau
  • darparwyr iechyd a gofal megis ysbytai a chartrefi gofal
  • rhywun y byddwch yn rhentu neu’n prynu eiddo ganddyn nhw, er enghraifft cymdeithasau tai ac asiantau tai
  • ysgolion, colegau a darparwyr addysg eraill
  • gwasanaethau trafnidiaeth fel bysiau, trenau a thacsis
  • cyrff cyhoeddus fel adrannau llywodraeth ac awdurdodau lleol

Ceir naw nodwedd warchodedig yn y Ddeddf Cydraddoldeb. Mae gwahaniaethu sy’n digwydd oherwydd un neu fwy o’r nodweddion hyn yn anghyfreithlon dan y Ddeddf. Mae rhai o’r nodweddion hyn yn perthyn i bawb – er enghraifft, rhyw neu oedran – felly mae’r Ddeddf yn amddiffyn pawb rhag gwahaniaethu.

Os cewch eich trin yn annheg oherwydd bod rhywun yn meddwl eich bod yn perthyn i gr?p o bobl sydd â nodweddion gwarchodedig, mae hyn hefyd yn wahaniaethu anghyfreithlon.

Beth yw’r nodweddion gwarchodedig?

Y nodweddion sy’n cael eu gwarchod gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 yw:

Gwahaniaethu trwy gysylltiad

Mae’r Ddeddf hefyd yn eich gwarchod os cewch chi eich trin yn annheg oherwydd bod gan bobl yn eich bywyd, er enghraifft ffrindiau neu aelodau o’ch teulu, nodwedd warchodedig. Yr enw am hyn yw gwahaniaethu trwy gysylltiad. Er enghraifft pe bai rhywun yn gwahaniaethu yn eich erbyn oherwydd bod eich merch yn hoyw, byddai hyn yn anghyfreithlon.

Os byddwch yn cwyno am wahaniaethu

Mae’r Ddeddf Cydraddoldeb hefyd yn eich gwarchod os cewch eich trin yn wael oherwydd i chi gwyno am wahaniaethu neu sefyll dros yr hawl i beidio â dioddef gwahaniaethu, p’un ai drosoch eich hun neu ar ran rhywun arall[2].


Cyfeiriadau

1) Y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol. Beth yw’r Ddeddf Cydraddoldeb? http://www.equalityhumanrights.com/cy/cyfraith-pholisi/deddfwriaeth/beth-yw%E2%80%99r-ddeddf-cydraddoldeb

2) Cyngor ar Bopeth. Deddf Cydraddoldeb 2010 – gwahaniaethu a’ch hawliau. www.citizensadvice.org.uk/discrimination/about-discrimination/equality-act-2010-discrimination-and-your-rights